De opzet van de play-offs is dit seizoen anders dan voorheen. Waar in eerdere jaren de nummer zestien van de Eredivisie direct instroomde, gebeurt dat nu pas een ronde later. Daardoor is de kans op handhaving voor die ploeg aanzienlijk groter geworden. Vorig seizoen werden er in totaal zes onderlinge tweeluiken gespeeld. In drie gevallen trok de ploeg die de return thuis speelde aan het langste eind. FC Dordrecht rekende in de eerste ronde af met De Graafschap. In de halve finales won Willem II na strafschoppen van FC Dordrecht en was Telstar te sterk voor FC Den Bosch. De finale staat bij veel voetballiefhebbers nog vers in het geheugen: Telstar promoveerde ten koste van Willem II, ondanks het thuisvoordeel van de Tilburgers in de beslissende wedstrijd.
Foto: Pro ShotsKijken we breder naar de afgelopen vijf seizoenen, dan wordt duidelijk dat het thuisvoordeel allerminst doorslaggevend is. Na de coronacrisis veranderde de opzet van de play-offs: er is sindsdien nog maar één finale, omdat twee clubs rechtstreeks promoveren en degraderen. Tussen 2021 en 2025 werden er dertig tweeluiken gespeeld in alle rondes van de play-offs. Opvallend genoeg won in achttien gevallen de ploeg die de return buitenshuis speelde. Slechts twaalf keer wist een club het karwei voor eigen publiek af te maken.
Die cijfers suggereren dat de druk om het thuispubliek te belonen juist verlammend kan werken. Zeker in de finale, waar de spanning nog verder oploopt, lijkt het thuisvoordeel eerder een last dan een zegen. In de laatste vijf seizoenen werd de finale telkens gewonnen door de ploeg die de tweede wedstrijd uit speelde tegen de op papier sterkere tegenstander. De laatste club die het thuisvoordeel in de finale volledig wist te benutten was De Graafschap in 2018, toen de play-offs nog uit twee finales bestonden. In een van die duels versloeg De Graafschap Almere City, dat eerder Eredivisionist Roda JC had uitgeschakeld. Sindsdien slaagde geen enkele ‘favoriet’ erin om de finale als thuisspelende ploeg te winnen.
Foto: Pro ShotsDat zet extra druk op Willem II. De Tricolores sloten het reguliere seizoen af als derde, achter ADO Den Haag en SC Cambuur. Almere City eindigde als vijfde en moest al twee rondes overleven. Het schakelde achtereenvolgens FC Den Bosch en De Graafschap uit. Tegen FC Den Bosch had Almere het thuisvoordeel in de return, terwijl het De Graafschap juist in eigen stadion pijn deed in de beslissende wedstrijd. Willem II profiteerde in de vorige ronde wel van het thuisvoordeel tegen RKC Waalwijk: na een 0-1 uitzege werd het in Tilburg 1-1.
De winnaar van dit tweeluik treft in de finale Telstar of FC Volendam. Die twee ploegen bepalen zondag onderling wie zich mag opmaken voor de laatste hindernis. De Eredivisionist beschikt dan opnieuw over het thuisvoordeel in de return, maar moet eerst een beladen uitwedstrijd overleven. Met de recente geschiedenis in het achterhoofd is het allesbehalve zeker dat spelen voor eigen publiek in de beslissende wedstrijd daadwerkelijk een voordeel is.
